تبلیغات
جنگ نرم= جهاد نرم - آسیب شناسی مجالس عزاداری از منظر ولایت
جنگ نرم= جهاد نرم
همراه با امام ،شهداء و رهبری

روح ا... اژدری

فرهنگ عاشورا از دیر باز به دلیل ارزش واهمیت آن همیشه مورد توجه دوست ودشمن بوده است. در طول تاریخ ظالمان و مستکبران همیشه به دلیل ماهیت ظلم ستیزی عاشورا با آن مخالف بوده اند. ارزش معنوی و انسان ساز و اصلاح گر عاشورا موجب گردیده است که آسیب های زیادی از دوست و دشمن به آن وارد شود. عاشورا دارای بعد شکلی و بعد ماهیتی است.

این آسیب ها هم جنبه ماهیتی و محتوایی حادثه  عاشورا را و هم جنبه شکلی آن را مورد هجوم قرار داده است. جنبه عاطفی و تراژدیک حادثه عاشورا به بعد ملکوتی ، عاشقانه و عقلانی آن غلبه پیدا کرده است. در شرایط امروز دسیسه دشمنان هم برای تغییر مفاهیم و ماهیت ارزش های متعالی مثل عاشورا بیشتر شده است.

البته این دسیسه ها برای بد معرفی کردن چهره دین سابقه طولانی دارد. در زمان اتحاد جماهیر شوروی در مناطق شیعه نشین دستور داده بودند مساجد تعطیل شده و مردم نماز جماعت برگزار نکنند و عزاداری ممنوع بود ولی قمه زنی که یک امر خرافی بود و چهره نورانی مکتب شیعه را مخدوش می کرد ،آزاد بود. دلیلش هم این بود که کمونیست ها آن عمل خرافی را بهترین راه دین گریزی می دانستند. البته در کنار دسیسه های دشمنان افراد جاهل که مغزشان تعطیل است در ترویج و گسترش این خرافه ها وآسیب هانقش زیادی داشته اند.


 البته علمای دین به تناسب توان خود و زمینه های پذیرش با این  عوامل خرافات مبارزات مستمری داشته اند . اما بعد از انقلاب اسلامی هم دسیسه هابیشتر شده وهم مبارزات بااین دسیسه ها و خرافات از طرف علما و مراجع معظم و بویژه مقام معظم رهبری به شکل جدی تری برای زدودن چهره مذهب شیعه از خرافات صورت پذیرفته است.

الف ـ  آسیب های محتوایی حادثه عاشورا

ترسیم ناقص و یک بعدی از سیمای معصومین توجه بیش از حد و صرف به جنبه قداست و ملکوتی بودن معصومین و تاکید بر این که علم غیب ولایت تکوینی دارند و درمقابل غفلت کردن از جنبه مادی و زمینی آنان و چشم پوشی از الگو بودن آنان در زندگی در واقع طرح یک جانبه سیمای معصومین است و برعکس همین مطلب هم وجود دارد و در هر دو صورت تصویری ناقص و یک بعدی از شخصیت معصومین است.

امام حسین (ع) انسانی با اهداف الهی و با عملکردی تکلیف گرایانه بوده است. لذا شخصیت کامل او امروز می تواند الگوی ما باشد. اما متاسفانه در بعضی مراسمات عزاداری ترسیمی ناقص و سطحی و یک بعدی از ایشان انجام می پذیرد. بطور مثال در برخی موارد حتی از بعد ملکوتی و مناقب معنوی امام حسین (ع) و یارانش چشم پوشی می شود و در عوض به توصیف چشم و ابروی آنها پرداخته  می شود.این یک نوع تصویرپردازی مبتذل ، سطحی و عوامانه منحرف از عاشورا است.

مقام معظم رهبری در این خصوص می فرمایند: «چیز دیگری که بنده در بعضی از خوانندگان جلسات مداحی اطلاع پیدا کردم استفاده از مدح ها و تمجیدهای بی معناست که گاهی هم مضر است. فرض کنید راجع به حضرت ابوالفضل (ع) صحبت می شود. بنا کنند از چشم و ابروی آن بزرگوار تعریف کردن مثلا قربون چشمت بشم. مگر چشم قشنگ در دنیا کم است؟ مگر ارزش ابوالفضل (ع) به چشمهایش بوده! اصلا شما اگر اباالفضل را  دیده اید و می دانید چشمش چگونه بوده؟ اینها سطح معارف دینی ما را پایین می آورد. معارف شیعه در اوج اعتلاست.

معارف شیعی، معارفی است که یک فیلسوف در غرب پرورش یافته با مفاهیم غربی و بزرگ شده آشنا با معارف فلسفی غرب مثل هانری کربن را می آورد دو زانو جلو علامه طباطبایی می نشاند او را خاضع می کند و می شود مروج شیعه و معارف آن در اروپا. معارف شیعه را باید در همه سطوح عرضه کرد. از سطوح ذهن متوسط وعامی بگیرید تا سطوح بالاترین فیلسوف ها، با این معارف نباید شوخی کنیم» (1)

2 ـ غلوآمیز شدن عزاداری ها همراه با خرافات

خرافات بر سه اصل بی بنیادی، باطل بودن و خوش آور مخاطب استوار است. خرافات در ذات خود غلو آمیز می باشد. در عزاداری های چند سال اخیر بعضی از مداحان نادان در مدح ائمه از تعابیری همچون حسین اللهی و زینب اللهی و لااله ا لا فاطمه استفاده کرده اند که این تعابیر تعابیری شرکت آلود و منحرف است. نوعی خرافه و غلو است .

قرآن کریم از غلو نهی می کند و امامان نیز شدیدترین برخورد را با غلات داشته و از آنان بیزاری جسته اند. خرافه و غلو در عزاداری ها باعث خدشه به تصویر حقیقی امام معصوم و معرفی نادرست و تحریف شده شیعه که پیوسته دینمدار ومنطقی بوده است ، نزد افکار عمومی جهانیان در بعد رسانه ای می شود. علما و مراجع معظم با این شکل عزاداری ها مخالفت کرده و در فتواها و استفتائات این تغییر غلو آمیز و شرکت آلود را نهی فرموده اند.

مقام معظم رهبری در جواب استفتاتی در این زمینه می فرمایند:

« از این گونه حرکات و ترویج این افراد و اینگونه جلسات اجتناب شود» (2)مسایل جدید

3 ـ بیان مطالب ذلت بار و خارج از شأن معصومین (ع)

در بعضی از مداحی ها و جلسات عزاداری مطالبی دون شأن و مرتبه معصومین (ع) بیان می شود که شأن ائمه را پایین می آورد. به طور مثال در هنگام مداحی حضرت زینب آن بزرگ زن تاریخ که الگوی صبر و استقامت و تحمل مصائب بودند را مضطر می خوانند وامام زین العابدین را بیمار معرفی  می کنند. (زین العابدین بیمار) و یا از امام حسین در هنگام شهادت فرزندانش مثل علی اصغر و علی اکبر (ع)  فردی حزن آلود و غم زده که شکسته و خورد شده است نام  می بردند این دون شأن امام حسین (ع) است. امام حسین همه این مصائب را با نگاه ملکوتی و الهی تحمل فرمودند و هرگز خم به ابرو نیاوردند. بعضی تعابیر در حادثه عاشورا تعابیری سطحی و ذلت آمیز و از ساحت مقدس اهل بیت (ع) دور است. مقام معظم رهبری که با تیزبینی مسایل عزادارای را بررسی می کنند در این خصوص می فرمایند:

«نکته دیگری که بعضی از آقایان بحق اشاره کردند این است که از برخی تعابیر درباره ائمه (ع) نباید استفاده کرد. اینها سبک است . برای فاطمه الزهرا (س) آن موجود قدسی والا آن انسان برتر و آن معلم بشر.

از آن تعبیری که هر شاعری چه شاعر درست و حسابی گوی و چه شاعر هرزه گوی، برای محبوب و معشوق خودش ذکر می کند، نباید استفاده کرد باید از تعبیرات متناسبی استفاده کرد. اعتقاد من این است که اگر شعرای عزیز ، همچنان که امروز خوشبختانه هم سرود دسته جمعی هم در بعضی از شعرهایی که قبلا آقایان خواندند.

همین معنا انصافاً تامین شده لفظ و معنا را برای بیان معرفتی که امروز جامعه ما نیاز دارد تا از مکتب فاطمه  زهرا (س) تعلیم بگیرد ، بکارگیرد و آن را مداح با صدای خوش و آهنگ مناسب با این کار عرضه کند. یکی از بهترین انواع تبلیغ و ترویح صورت گرفته است، یعنی همان دعبل و فرزدق و کمیت تاریخ در این جا ظهور و تجلی پیدا کرده است. ارزش، همان ارزش خواهد بود و می تواند اجرهای بزرگ  الهی را به دنبال خود داشته باشد» (3)

4 ـ گسترش دروغ در روضه و  مداحی

مطلبی که درباره حادثه عاشورا در بعضی مجالس روضه و مداحی گفته می شود برخی دروغ بودنش آشکار و بعضی دروغ بودنش معلوم نیست. در برابر مطالبی که دروغ بودنش آشکار است بایستی در روضه خوانی ها ومداحی ها نفی شود و با ارشاد و راهنمایی علما و روحانیون جلو این مطالب دروغ که آسیب های جدی به اعتقادات مردم وارد می کند، گرفته شود. اما در مقابل مطالب شیعه آلود بایستی تامل بیشتری نمود.

برای راست و دروغن بودن مطالب باید به منابع معتبر تاریخی مراجعه صورت پذیرد. ممکن است یک مطلب در یک منبع دست دوم مورد  تصدیق باشد ولی در منبع دست اول و معتبر دروغ بودن آن ثابت شود. در منابع تاریخی کتاب های لهوف ابن طاووس و ارشاد مفید و نفس المهموم کتاب های معتبری هستند  که مقام معظم رهبری هم در روضه
خوانی های خود در نماز جمعه از همین کتب استفاده نموده اند و به استفاده از این منابع تاکید دارند.

«واقعه خوانی، تا حد ممکن باید متقن باشد. مثلا در  حد «لهوف» ابن طاووس و ارشاد مفید و امثال اینها» (4)

بنا بر این بازخوانی روضه های مداحان و انطباق آن با متون معتبر لازم و ضروری است. باید مسوولین و نهادهای اسلامی با تدوین روضه های معتبر از کتب و منابع معتبر آنها را در اختیار مداحان قرار دهند. ضرورت ایجاد سازماندهی ، قاعده و ضابطه در ارتباط با منبر و مداحی و خطابه با توجه به سرعت تحولات در نظریات جدید  علمی و استفاده از
شیوه ها و روش های نوین مورد تاکید مقام معظم رهبری است و ایشان معتقدند که مداحان باید آگاه باشند باید بدانند چه می گویند . برای که می گویند و در کجا می گویند و چگونه می گویند.

«مداح ها بدانند چه می خوانند و چه می گویند. صدای خوش ، آهنگ قشنگ ،موقعیت ممتاز، تریبون خوب، اقبال فراوان امروز هم که جوان ها بحمدا... جامعه و کشور ما را با صفای دل خودشان مصفا کرده اند . این همه جوان در این کشور وجود دارد . همه متوجه شماست . شما چه می خواهید به مردم بدهید؟ این که من همیشه روی آنچه می خوانید و آنچنان که می خوانید در جلسه مداح ها و با ا فراد گوناگون تاکید می کنم به خاطر این حساسیت ها است» (5)

5 ـ بیان سست معارف اسلام

گاهی بعضی مداحان وخطبا برای عرصه معارف اسلامی متوسل به خواب و مکاشفه و همچنین بعضی ملاقات های دروغین می شوند. این قبیل تبلیغ مبانی اعتقادی سستی را بنا می نهد که به راحتی قابل زوال و نابودی است.

خواب و مکاشفه و حتی رویای صادقه برای بیننده ودیگران محبت شرعی نیست. تنها به خواب معصوم (ع) که شیطان در آن راهی ندارد محبت است که شرایط فعلی معصوم (ع) در میان ما نیست. راهی برای اثبات و نفی خواب و مکاشفه وجود ندارد و می تواند به عنوان حربه ای در دست شیادان در جا انداختن دروغ و ایجاد تحریف در عرصه معارف اسلامی بویژه فرهنگ عاشورا به کار رود.

با نقل خواب و رویا نمی توان کسی را هدایت کرد. مقام معظم رهبری بر سخن محکم و غیر مشتبه و سخن حکمت آمیز در مداحی ها تاکید دارند.

«روش ها خیلی مهم است. در این آیه مبارکه «ارع الی سبیل ربک بالحکمه» روش را بیان فرموده است. سخن حکمت آمیز یعنی سخن محکم ، سخن غیر مشتبه .

سخن غیر مرهون و غیر ضعیف ، حکمت همه اینها را دارد. سخن حکیم است. یعنی هم حکمت آمیز است و هم مستحکم است. هم در مقابل متشابه است»(6)

مقام معظم رهبری تاکید دارند که مداحان حتماً از فرصتی که دارند برای ترویج معارف  اسلامی استفاده نمایند و آن معارف الهی را به زبان زیبای شعر و با صورت زیبا بیان کنند.

«نباید بگذارید منبر ده دقیقه ای یا بیست دقیقه  ای شما از معارف خالی باشد. امسال دیدم بعضی از برادران مداح در ماه محرم و در دهه فاطمیه بحمدا... این نکته را رعایت کرده بودند. در منبر مداحی حتما در اول ، فصلی اختصاص بدهید به نصیحت با بیان معارف به زبان شعر. اصلاً رسم مداحی از قدیم این طوری بوده الان یک مقدار آن رسم ها کم شده مداح در اول منبر یک قصیده، یک ده بیت شعر، کمتر ، بیشتر ، فقط در نصیحت و اخلاق با الفاظ زیبا خطاب به مردم بیان می کرد. مردم هم می فهمیدند و اثر هم می گذارد. من یک وقتی گفتم که گاهی شعر یک مداح از یک منبر یک ساعتی، اثرش بیشتر است. البته همیشگی نیست، گاهی است. اگر خوب انتخاب و اجرا شود اینطوری خواهد بود.»(7)

6 ـ جدایی دین از سیاست

در برخی مجالس عزاداری گفته می شود که ما گریه و عزاداری می کنیم و کاری به سیاست نداریم. اصلا اصل حادثه عاشورا به واسطه سیاست اتفاق  افتاده است. حادثه عاشورا علاوه بر جنبه ملکوتی والهی و عرفانی جنبه سیاسی هم دارد. نمی توان امام حسین (ع) را از سیاست جدا کرد. امام حسین برای احیاء امر به معروف و برای اصلاح امور امت جدش رسول ا... قیام کرد و به شهادت رسید. لذا فرهنگ عاشورا با سیاست پیوندی ناگسستنی دارد.

امروز نیز عزاداری امام حسین باید با هدف احیاء امر به معروف و شناخت عبرت های عاشورا و حفظ اصل نظام اسلامی صورت پذیرد. دشمنان سعی دارند عزاداری باشد ولی محتوایی نداشته باشد.

ازدرون این مجالس عزاداری، ظلم ستیزی و شهادت طلبی و روشنگری نسبت به دشمنان بیرون نیاید. حادثه عاشورا خود یک فتنه بزرگ بود طوری که مسلمانان در میان غبار فتنه چون بصیرت نداشتند به جنگ فرزند رسول ا... آمدند. امروز نیز فضای فتنه آلودی حاکم شده است . باید از حادثه عاشورا و حوادث قبل و بعد از آن الگو بگیریم و با شرایط فتنه آلود امروزی با بصیرت برخورد بکنیم. مقام معظم رهبری تاکید دارند که در مجالس عزاداری مداحی و روضه خوانی و تبلیغ مسایل سیاسی با رعایت اعتدال مطرح شود.

یعنی نباید چنان دیگر به مسایل سیاسی بپردازیم که از رسالت دینی خود غفلت کرده و دل مخاطب را فراموش کنیم.«نه ما باید مسایل سیاسی را به کلی از حیطه حرف و گفت و تلاش و مجاهدت تبلیغی خودمان خارج کنیم، آن چنان که دشمنان روی آن ده ها سال سرمایه گذاری کردند. ولی نهضت اسلامی آمد و این سرمایه گذاری را آتش زد و از بین برد و گفتار و اندیشه سیاسی را وارد متن فعالیت های دینی کرد و نه از این طرف باید بیفتیم که تصور کنیم همه منبر ، همه تبلیغ، همه مخاطبه با مردم و با مومنین یعنی این که بنشینیم مسایل آمریکا واسرائیل و مسایل  سیاسی را تحلیل کنیم. نه خیر یک کار واجب تر اگر نباشد واجب دیگری وجود دارد و آن دل مخاطب شماست. دل و جان و فکر او را بایستی تعمیر و آباد و سیراب کنیم» (8)

7 ـ اظهار مطالب موهن

اهل بیت (ع) بر خلاف پادشاهان ظالم، ذلت و خواری را برای پیروانشان نمی پسندند. هرچند تواضع ، رابطه عاطفی و ابراز محبت به اهل بیت را شیعه افتخاری برای خود می داند و به آن مباهات می کند،مداحی ها در مجالس نباید دستاویزی برای دشمنان و وهن شیعه باشد. 

متاسفانه بعضی مداحان ناآگاه کلماتی را بکار می برند که ازمصادیق بارز وهن شیعه است. به طور مثال کلماتی مانند کلب الحسین و کلب الرقیه و بستن قلاده سگ به گردن در حین عزاداری و عوعو کردن دور از شأن شیعه می باشد و با صفات متعالی ائمه که شیعیان خود را بزرگ می داشتند ناسازگار است. هر امری که موجب وهن انسان گردد و او را از مقام شامخ انسانیت به زیر بکشد جایز نیست. سیره نظری و عملی پیامبر و همه امامان عظیم حاکی از احترام وارزش فراوان به انسان ها و بندگان خدا در هر لباس و با هر رنگ و مذهب  است. چگونه می توان با تمسک به نام آنان انسان را تحقیر و ذلیل کرد  و حال آنکه امام حسین (ع) شعارش «هیهات من الذله» است. با این شیوه  عزاداری همه علما و مراجع و روحانیون متعهد مخالف هستند و رهبر معظم انقلاب اسلامی در جواب سوالی در خصوص همین موضوع می فرمایند:

«از این گونه حرکات  و ترویج این افراد و اینگونه جلسات اجتناب شود» (9)

8 ـ بیان مطالب خلاف قانون الهی

در بعضی از مداحی ها و خطابه ها چنان وانمود می شود که چون ما شیعه هستیم و محب اهل بیت (ع) پس گناهانمان دیگر بخشیده خواهد شد. شرکت در عزاداری امام حسین خود موجب بخشیده شدن گناهان می گردد که این خود خلاف قانون الهی است. در قانون الهی مسوولیت شیعه امام معصوم (ع) از سایر بندگان خیلی بیشتر است. این همه ائمه ما زحمت کشیده اند و جان داده اند تا ما گناه نکنیم. تنها محبت اهل بیت (ع) ضمانتی برای ما نیست که از آتش دوزخ نجات یابیم.

بر اساس قانون الهی ارتباط دوستی ما با اهل بیت (ع) موجب بخشودگی ما نخواهد شد. البته شفاعت امامان معصوم (ع) ممکن است شامل حال محب اهل بیت شود ولی آن هم شرایطی دارد. شیعه باید در عملکرد دنیوی مطیع اوامر الهی بوده و از گناه پرهیز کند. نمی توان به عنوان شرکت در عزاداری  امام حسین (ع) از نماز اول وقت و یا حتی از نماز صرف نظر کرد. چون هدف امام حسین (ع) احیاء نماز بود. امام حسین (ع) خود در اوج جنگ روز عاشورا وقتی ابوثمامه صیداوی بانک نماز داد و او را از وقت نماز مطلع گردانید در حق او دعا کرد و آماده نماز شد.

لذا مقام معظم رهبری در جواب مداحی که در حضور او همین موضوع نجات محب اهل بیت در شعری خوانده بود، فرمودند:

«شعری که الان برادرمان خواندند، مضمون درستی نیست که ما بگوییم چون شیعه و محب هستیم؛اگر گناه هم کردیم، خدایا متعال ما را مجازات نمی کند. نه اینطور نیست. «من اطاع ا... فهو لنا ولی» ولی آنها باید خدا را اطاعت کنند چون خود این بزرگواران با اطاعت خدا به این مقام و رتبه رسیدند. امتحان اینها قبل از وجود و آمدنشان به این دنیا صورت گرفته «امتحنک ا... قبل ان یخلقک فوجدک لمن امتحنک صابره» دستگاه خدا بی حساب وکتاب نیست. در روایتی پیامبر اکرم (ص) به فاطمه زهرا (س) با این مقام و رتبه فرمود: «یا فاطمه اننی لن اغنی عنک من ا... شیئا» یعنی  پیش خدا نسبت با من و ارتباط با من به درد تو نمی خورد. مگر در میان فرزندان پیغمبر و ائمه کسانی نبودند که با خدا رابطه ای نداشتند و نتوانستند از آن گوهر نورانی و  با ارزش معنوی برخوردار شوند» (10)


9ـ تشدید اختلافات فرقه ای در بین مسلمین

در میان فرقه های مختلف مسلمین از دیرباز اختلافاتی وجود داشته که همیشه دوستان نادان و دشمنان زیرک بر آن دامن زده اند. اما این اختلافات درمقابل مشترکات اعتقادی مسلمین چیز قابل اتکایی نیست. فرقه های مسلمین می توانند با اتکاء به همین مشترکات از تفرقه پرهیز کنند. دشمنان همیشه از اختلافات مسلمین سود برده و به آن دامن زده اند.

لذا در عصر حاضر باید از هر کاری که وحدت مسلمین را مخدوش می کند، پرهیز شود. از نگاه امنیت و وحدت بین شیعه و سنی در داخل مرزهای کشور نیز ضروری است که از کارهای تفرقه آمیز در عزاداری ها و روضه خوانی پرهیز شود. مقام معظم رهبری نیز به این نکته تاکید دارند و مردم و مداحان و خطبا را به هوشیاری و پرهیز از تفرقه دعوت می نمایند.

«امروز دستهایی برای ایجاد شکاف بین فرقه های مسلمان وجود دارد کسانی که این تلاش را می کنند نه این طرف را قبول دارند ، نه آن طرف را ، هم با این طرف دشمن اند، هم با آن طرف ، مراقب باشید با دست های خبیثی که در اصل از طرف همان مراکز استکباری و استعماری هدایت می شوند همکاری نکنید.»(11)

مقام معظم رهبری با اشاره به راهبرد حضرت امام خمینی (ره) در ا تحاد مسلمین اعلام می فرمایند که مروجین اختلاف امت اسلام را از میان خود طرد کنید:

«یک عده چرا نمی فهمند؟ امام بزرگوار ما که منادی اتحاد بین مسلمین بود، از همه اینهایی که مدعی اند، ولایتش و اعتقادش و ارادتش و عشقش به ائمه بیشتر بود. او بهتر می فهمید ولایت را یا فلان آدم عامی که حالا به اسم ولایت کارهای خلاف می کند.

حرف های بی ربط می زند در مجالس عام و خاص؟ وحدت را حفظ کنید. اگر دیدید در جامعه بین شما کسانی هستند که عکس این رفتار می کنند، آنها را طردشان کنید. مخالفت خودتان را به آ نها ابراز و اعلام کنید. اینها ضرر می زنند ضربه می زنند. ضربه ای به اسلام می زنند. ضربه ای به تشیع می زنند. ضربه ای به جامعه اسلامی می زنند. این از جمله مسایل بسیار مهم است ». (12)

آسیب های شکلی مراسم عزاداری

1ـ رواج سبک ها و اشعار غنایی، مبتذل، تقلیدی

در بعضی مراسمات عزاداری استفاده از موسیقی ها ی لهوی و حرام رواج پیدا کرده است. ادبیات غنایی در تاریخ ادبیات ما تاریخی طولانی است بویژه آن که این نوع ادبیات در پیوند با ادبیات عرفانی، معنایی دگرگون با همان الفاظ یافته است. امروزه به نظر می آید که رویکرد غالب جامعه و مداحان به اشعار حماسی بیشتر به سوی این شعر است. در دوره جدید شعر محوریت و جایگاه حاکم پیشین خود را در مداحی ها از دست داده و به عنصری حاشیه ای تبدیل گشته است. از ا ین جهت دانش توده مداحان درباره ادبیات و شعر چندان مناسب نیست.

امروز شاهد گسترش  ادبیات غنایی هستیم و می بینیم کلمات و الفاظی همانند عشق، عاشقی، عاشقتم. می و مستی و دیگر کلمات در این ردیف وارد ادبیات مداحی شده و تکرار می شود. البته این مساله به خودی خود چیز منفی نیست ولی کاربرد مبتذل آن قابل قبول نمی باشد.

برخی مداحان ترانه های طاغوتی و یا لس آنجلسی را گوش می دهند و با همان آهنگ محتوا را عوض می کنند که قطعاً چنین کاری خلاف موازین اسلامی است. در بعضی از عزاداری ها به جای نوحه خوانی فقط آهنگ نواخته می شود و زنجیر می زنند که موجب وهن  عزاداری می شود.

در مراسم عزاداری از هر آهنگی و از هر تعبیری نمی توان استفاده کرد. شأن عزاداری امام حسین (ع) بالاتر از این است که با این آهنگ ها و تعابیر سبک مخلوط شود. مقام معظم رهبری به مداحان  تاکید می فرمایند که هر آهنگی به درد مجالس عزاداری نمی خورد.«نکته سوم، هنر تفهیم است. هر آهنگ و آوازی به درد شما نمی خورد. آهنگ و آواز خاصی به درد شما می خورد آن هم با شیوه بیان خاص مداحی، اگر کار مهم نبود من در بیان این جزییات معطل نمی شدم. اما کار خیلی مهم است. اگر این کار، خوب انجام بگیرد که بحمدا... ما در طول سال های متمادی بسیاری از برادران را دیدیم که این کار را خوب هم انجام می دادند و می دهند. نقش فوق العاده موثر ووالایی در پیشرفت فکری و اعتقادی واسلامی جامعه ما خواهد داشت» (13)

مقام معظم رهبری مداحان را از بکارگیری آهنگ های نامناسب ، سبک و تقلیدی از خوانندگان مبتذل پرهیز می دهند .

«نکته آخر هم آهنگ است. من شنیده ام در مواردی از آهنگ های نامناسب استفاده می شود . مثلا فلان خواننده طاغوتی یا غیر طاغوتی شعر عشقی چرندی را با آهنگی خوانده، حالا ما بیاییم در مجلس امام حسین (ع) و برای عشاق امام حسین (ع) آیات والای معرفت را در این آهنگ بریزیم و بنا کنیم آن را خواندن، این خیلی بد است. خودتان آهنگ بسازید. این همه ذوق و این همه هنر وجود دارد. یقیناً در جمع علاقه مندان به این جریان کسانی هستند که می توانند آهنگ های خوب مخصوص مداحی بسازند. آهنگ عزا، آهنگ شادی» (14)

مقام معظم رهبری مداحان را از تقلید موسیقی غربی بازداشته و بر نوآوری در عرصه موسیقی اصیل ایرانی تاکید می نمایند:«مادرقدیم از زبان موسیقیدان های معروف شنیده بودیم که می گفتند موسیقی اصیل ایرانی را نوحه خوان ها  و شیعه خوان ها حفظ کرده اند.

موافق خوان ، مخالف خوان، علی اکبر خوان، قاسم خوان، هر کدام یک دستگاهی را به اینها می دادند که باید در آن دستگاه بخوانند. این موجب شد که موسیقی نانوشته ایرانی که نه نت داشت نه نوشته داشت و نه چیز دیگری داشت بتواند برسد به دست کسانی که اینها را با نت و شیوه های جدید بتوانند ثبت و ضبط کنند. حالا جوان امروز چه خواننده رادیو و تلویزیون که متاسفانه آنجا از  این جهت وضع خوبی ندارد چه خواننده جلسه مداحی، ناگهان بیاید آهنگ های اروپایی را آن هم به شکل غلط و با بلد بنا کند به خواندن سبک هایی که فرض کنید حالا فلان خواننده غربی یا مقلد غرب آن غربی یک وقتی خوانده ما این را از او یاد بگیریم و بنا کنیم خواندن که قبل از انقلاب هم متاسفانه همین کارها را کردند.

موسیقی اصیل ایرانی را که می توانست نوع حلال هم داشته باشد. البته همان موسیقی اصیل یک نوعش هم حرام است. فرقی بین ایرانی و غیر ایرانی نیست. همان را هم ضایع کردند. البته بعد از انقلاب بهتر شد. اما حالا مثلا مداح یا خواننده ما بیاید در رادیو و تلویزیون به تقلید آن هم غلط آهنگ غربی یا آهنگ لهو را در مجلس ایمان و در مجلس معنویت تکرار کند. این درست نیست. این غلط است، نوآوری، درست ،  اما نه اینجور این مربوط به آهنگ است. البته صدای خوب را می توان با آهنگ بد خراب کرد . صدای متوسط را می توان با آهنگ خوب آرایش داد و خود آهنگ یک مساله است». (15)

2 ـ اکتفا صرف به مداحی در عزاداری ها

اکتفا به مداحی و سینه زنی آسیب دیگر مجالس عزاداری است. مجالس عزاداری امام حسین برپا می شود تا معرفت ما نسبت به تاریخ اسلام و معارف اسلامی بیشتر بشود. باید در مجالس عزاداری شور را با شعور پیوند داد. مجلس عزاداری در طول تاریخ منشأ روشنگری و ره یابی به حقیقت بوده است. مقام معظم رهبری می فرمایند که عزاداری ها نباید فقط سینه زنی و زنجیر زنی باشد بلکه باید همراه با معارف  اسلامی باشد.«نباید بگذارید منبر ده دقیقه یا بیست دقیقه ای شما از معارف خالی بماند. امسال دیدم بعضی از برادران مداح در ماه محرم و در دهه فاطمیه بحمدا.... این نکته را رعایت کرده بودند» (16)

مقام معظم رهبری به مداحان  می فرمایند وقت مردم را بیهوده تلف نکنید:

«امروز خوشبختانه اقبال مردم به این حرفه و هنر چند پهلو و چند جانبه زیاد است. جوان ها در تهران و شهرستان ها به جلسات مداحی  علاقه و توجه دارند. این مسوولیت شما آقایان مداح را مضاعف می کند.

مبادا پانصد هزار نفر، هزار نفر ، گاهی ده هزار نفر در جلسه ای جمع شوند و یک ساعت برای آنها نغمه سرایی بشود  اما چیزی به آنها داده نشود. شما در این یک ساعت می توانید چیزهای زیادی را به شعر خوب منتقل کنید. البته شعر خوب همانطور که گفتیم تنها شعری نیست که معانی خوبی دارد. بلکه باید شعر هنرمندانه باشد و الفاظ خوب و کلمات مناسب هم در آن به کار رفته باشد»(17)

3 ـ بدعت هایی نه چندان جدید در عزاداری ها

متاسفانه طی سال های اخیر شاهد پررنگ شدن مظاهر غلط عزاداری ها در بخشی از جامعه بوده ایم که ریشه در ناآگاهی و عدم شناخت برگزار کنندگان آن از فرهنگ عاشورا و عزاداری های محرم دارد.

در سوگواری های محرم برخی ناهنجاری ها مانند قمه زنی و شیوه ناموجه سینه زنی و زنجیر زنی تیغ دار، عزاداری را از حالت سادگی و بی پیرایگی بیرون کرده است. علم گردانی و نصب شمایل منتسب به معصومین ازجمله امور خرافی  است که متاسفانه چهره عزاداری امام حسین (ع) را به عنوان نماد جهل ونادانی معرفی می نماید. در حکومت والایی که جهت و راهبرد حکومت معرفی اسلام راستین است، مبارزه با اینگونه اعمال جاهلانه در عزاداری ها از ضرورت ها می باشد. به همین خاطر مقام معظم رهبری با قدرت و شجاعت درمقابل این انحرافات بویژه قمه زنی بپا خاستند و با حکم حکومتی خود آن را حرام و ممنوع نمودند.

حکم حکومتی مقام معظم رهبری در مورد قمه زنی

از گذشته های دور اعمال خرافی در دین وارد شده است که موجب وهن دین ومذهب است. بخصوص در شرایط فعلی جهان که دشمنان دین  اسلام بویژه تشیع دنبال این هستند که به نحوی ضربه به ساحت دین وارد نمایند. این اعمال خرافی بهترین راه است .برجسته کردن اعمال خرافی و به قضاوت افکار عمومی گذاشتن آن بهترین وسیله ممکن است به طور مثال در سال های گذشته دشمنان تشیع با فیلم برداری از مراسم قمه زنی و ارسال آن در شبکه های ماهواره ای و اینترنتی چهره ای خشن و جاهلانه از پیروان مذهب تشیع به جهان معرفی می کردند.

درواقع یک عمل خرافی و جاهلانه که از ساحت شیعه و اهل بیت (ع) بدور است و هیچ ریشه دینی هم ندارد بهانه به دست دشمن می دهد. در بعضی جوامع که عناد و دشمنی آنان با مذهب جنبه رسمی داشت مثل شوروی سابق، دستورالعمل روسای کمونیستی این بوده است که مسلمانان بویژه شیعه حق ندارند نماز بخوانند، مسجد بروند، قرآن بخوانند و عزاداری کنند. اما اجازه داده بودند قمه بزنند چرا که قمه زدن برای آنها یک وسیله تبلیغ بر ضد دین و بر ضد شیعه بود.

مقام معظم رهبری با درک این ضرورت که در شرایط فعلی این اعمال ضربات سنگینی به دین وارد و دست دشمنان را برای حمله به شیعه باز می گذارد به مبارزه با این عمل خرافی پرداختند. مقام معظم رهبری در آستانه ماه محرم در تاریخ 17/3/73 در جمع مردم کهگیلویه و بویراحمد و همچنین در پاسخ به نامه امام جمعه اردبیل مرحوم حجت الاسلام مروج در تاریخ 27/3/73  به تبیین دلایل حرمت این عمل خرافی و ضد مذهب پرداختند و حرمت شرعی و قانونی آن را به دلایل زیر اعلام فرمودند:

الف: جعلی بودن

«قمه زنی، سنتی جعلی است. از اموری است که مربوط به دین نیست و بلا شک خدا هم از انجام آن راضی نیست» (18)

ب: بدعت بودن

«من حقیقتاً هر چه ذکر کردم، دیدم نمی توانم این مطلب قمه زنی را که قطعاً یک خلاف و یک بدعت است به اطلاع مردم عزیزمان نرسانم این کار را نکنید بنده راضی نیستم» (19)

ج: نماد وهن مذهب شیعه

«اینجانب می بینم که چگونه اخلاص و محبت مردم به سالار شهیدان حضرت سیدالشهدا و حضرت اباعبدا... الحسین (ع) مورد جفا در قضاوت های جهانی واقع می شود،چگونه درک روشن بینانه آنان در اعتقاد به مقام والای اهل بیت (ع) به خاطر بعضی اعمال جاهلانه حمل بر اموری می شود که از ساحت شیعه وائمه بزرگوارشان بسی دور است» (20)

د: خرافی بودن و مصداق عزاداری نبودن قمه زنی

«کار غلطی است که عده ای قمه به دست بگیرند و به سر خودشان بزنند و خون بریزند. این کار را می کنند که چه بشود . کجای این حرکت عزاداری است.... شما تا به حال دیده اید که فردی به خاطر رویکرد مصیبت عزیزترین عزیزانش با شمشیر به مغز خود بکوبد واز سر خود خون جاری کند؟ کجای این کار عزاداری است» (21)

رهبر فرزانه انقلاب اسلامی با تیزبینی آثار و بازتاب های منفی قمه زنی رادر جامعه و در جهان گوشزد می نمایند.

1ـ مخدوش شدن چهره تشیع

«نباید کاری کنیم که آحاد جامعه اسلامی برتر یعنی جامعه محب اهل بیت (ع) که به نام مقدس ولی عصر ارواحنا فداه به نام حسین بن علی (ع) و بنام امیرالمومنین مفتخرند در نظر مسلمانان و غیر مسلمانان عالم به عنوان یک گروه آدم های خرافی، بی منطق معرفی شوند»(22)

2ـ سوء استفاده دشمن از قمه زنی برای تبلیغ بر ضد شیعه

«می بینیم که چگونه عزاداری برجگر گوشگان زهرای اطهر (س) مورد تبلیغ سوء دشمنان متعصب وتبلیغاتچی های شیطان استعمار قرار می گیرد. می بینیم که بعضی اعمالی که هیچ ریشه دینی ندارد بهانه به دست دشمن مغرض می دهد که بدان وسیله هم اسلام و هم تشیع را لعیاذ باا... به عنوان آیین خرافی معرفی کنند» (23)

3 ـ ضایع شدن فداکاری گذشتگان برای حفظ آبروی تشیع

«شیعه محب و مخلصی که در روز عاشورا با قمه سر و روی خود و حتی کودکان خردسال خود را خونین می کند، آیا راضی است که با ا ین عمل خود در روزگاری که هزارن چشم عیب جو و هزاران زبان بدگو در پی بد معرفی کردن اسلام وتشیع است، عمل او را مستمسک دشمنی خود قرار بدهد؟ آیا راضی است که با تظاهر به این عمل خون ده ها هزار جوان بسیجی صفت عاشق را که  برای آبرو دادن به اسلام و تشیع و نظام جمهوری اسلامی بر زمین ریخته شده است ضایع سازد؟»(24)

مقام معظم رهبری در حرام اعلام کردن قمه زنی فقط به ضرر جسمی آن توجه ندارد بلکه ضررهای اجتماعی قمه زنی و مضرات بزرگ تبلیغی آن را که با آبروی اسلامی و شیعه سروکار دارد مورد اشاره قرار داده و به همین خاطر می فرمایند.

«قمه زنی علنی و همراه با تظاهر حرام و ممنوع است» (25)

مقام معظم رهبری قمه زنی را خلاف عقلانیت و فرهنگ امروزی رایج در میان خانواده های مسلمان دانسته و می فرمایند:

«بنظر ما قمه زنی یک خلاف شرع قطعی بوده و هست.... چرا در جاهایی برای این چیزهایی بعضاً خرافی انگیزه وجود دارد؟ آنها هم که جنبه خرافی محض ندارند لااقل این مقدار هست که در دنیای امروز در فرهنگ رایج جهانی امروز در عقلانیاتی که امروز در داخل خانه های ما و در بین جوانان و دختران و پسران ما رایج است. عکس العمل نامناسب ایجاد خواهد کرد. اینها از بینات شرع نیست که ما بگوییم چه دنیا بپسندد و چه نپسندد ما باید اینها را بگوییم. حداقل ا ینها «مشکوک فیه» است»(26)

منابع:

1. بیانات مقام معظم رهبری در دیدار مداحان و ذاکرین اهل بیت (ع) 5/5/84

2. کتاب مسایل جدید از دیدگاه علماء و مراجع تقلید، جلد 3، ص 37

3. بیانات مقام معظم رهبری در دیدار مداحان و ذاکرین اهل بیت (ع) 18/6/80

4. بیانات مقام معظم رهبری در دیدار مداحان و ذاکرین اهل بیت (ع)

5. بیانات مقام معظم رهبری در دیدار مداحان و ذاکرین اهل بیت (ع) 5/5/84

6. بیانات مقام معظم رهبری در دیدار مداحان و ذاکرین اهل بیت (ع)

7. بیانات مقام معظم رهبری در دیدار مداحان و ذاکرین اهل بیت (ع) 5/5/84

8. بیانات مقام معظم رهبری در دیدار مداحان و ذاکرین اهل بیت (ع)

9. مسایل جدید از دیدگاه علما و مراجع تقلید جلد 3، ص 37

10. بیانات مقام معظم رهبری در دیدار مداحان و ذاکرین اهل بیت (ع) 28/5/82

11. بیانات در دیدار جمعی از مداحان اهل بیت (ع) 7/6/81

12. بیانات در دیدار جمعی از مداحان  و ذاکرین اهل بیت (ع) 14/4/86

13. بیانات مقامات معظم رهبری در دیدار جمعی از مداحان 17/10/69

14. بیانات مقام معظم رهبری در دیدار جمعی از مداحان 5/5/84

15. بیانات مقام معظم رهبری در دیدار جمعی از مداحان 14/4/86

16. بیانات مقام معظم رهبری در دیدار جمعی از مداحان 5/5/84

17. بیانات مقام معظم رهبری در دیدار جمعی از مداحان 18/6/80

18. بیانات مقام معظم رهبری در جمع مردم کهگیلویه و بویراحمد در آستانه محرم 17/3/73

19. همان

20. پاسخ به نامه امام جمعه اردبیل 27/3/73

21. بیانات مقام معظم رهبری در کهگیلویه و بویراحمد در آستانه محرم 17/3/73

22. همان

23. پاسخ به نامه امام جمعه اردبیل 27/3/73

24. پاسخ به نامه امام جمعه اردبیل 27/3/73

25. بیانات مقام معظم رهبری در کهگیلویه و بویراحمد در آستانه محرم 17/3/73

بیانات مقام معظم رهبری در جمع نمایندگان مجلس خبرگان رهبری 27/12/83

 





نوع مطلب : فرهنگی، 
برچسب ها : عاشورا، عزاداری، ولایت،
لینک های مرتبط :
دوشنبه 13 آبان 1392 06:14 ق.ظ
سلام علیکم
ممنون از شما
خداقوت
استفاده کردیم
در پناه حق باشید.
پنجشنبه 10 آذر 1390 01:29 ب.ظ
سلام باتشکر از شما خیلی وقت بود دنبال چنین مطالب جامعی میگشتیم
مطلبتون رو با ذکر منبع کپی کردیم
یاعلی
به ما هم سربزنید ضمنا باما تبادل لینک میکنید؟
بازم یاعلی
چهارشنبه 5 خرداد 1389 06:34 ب.ظ
جناب اژدری
مقاله جامع و خوبی است
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ

این ویلاگ مروج ومدافع تفکر اصولگرای پایبند به اسلام ناب، امام ، شهدا، و مقام معظم رهبری است. واز اصول اسلام، انقلاب،آرمان شهدا،وراه امام و رهبری دفاع می نماید. وابسته به هیچ گروه یا جریان سیاسی نیست . ( استفاده از مقالات با ذکر منبع و نام نویسنده بلامانع است )
مدیر وبلاگ : روح الله اژدری
نویسندگان
جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :